رشد خلاقیت در دانش‌آموزان دوره ابتدایی از اهمیت زیادی برخوردار است. خلاقیت یعنی به‌کارگیری توانایی‌­های ذهنی برای ایجاد یک فکر یا مفهوم جدید که برخی نیز آن را به ترکیب ایده‌­ها یا ایجاد پیوستگی بین ایده‌ها تعبیر کرده‌اند. می‌­توان گفت کودکان قبل از ورود به مدرسه ذهنی فعال و بسیار انعطاف‌پذیر دارند اما متأسفانه با ورود به مدرسه شور و نشاط و خلاقیت پیشین خود را به کناری نهاده و با قوانین و قواعد خشک مدارس همسو  می‌­شوند. تورنس (۱۹۵۸)، نظریه‌پرداز بزرگ خلاقیت اشاره می‌­کند که از ده سالگی منحنی خلاقیت کودکان دچار افت و کاهش می‌­شود. او اشاره می‌کند که مدارس گاه از بین‌برنده خلاقیت هستند. با این اوصاف او اعتقاد دارد که خلاقیت را می‌توان آموزش داد و بیان می­‌کند: «من در ۱۵ سال تجربه مطالعه و آموزش تفکر خلاق و کار با کودکان، شواهدی یافته‌ام که نشان می­‌دهد خلاقیت را می‌ توان آموزش داد.» پژوهش­‌های پارنز نیز نشان داد که کودکانی که تحت آموزش خلاقیت قرار گرفته­‌اند، کمیت و کیفیت کارشان نسبت به قبل از آموزش، پیشرفت بسیاری نشان می­‌دهد.

بازی نیز از جمله راه‌های رشد خلاقیت است. بازی انعطاف‌پذیری و مهارت­‌های حل مسأله لازم برای خلاق بودن را در کودکان تقویت کرده و پرورش می­‌دهد. روحیه بازی کردن به خلاقیت و تخیل پر و بال می­‌دهد. بازی کردن نیروهای ذهنی و روانی را برای رسیدن به موفقیت فعال می‌کند و می­‌تواند منجر به کسب موفقیت در مدرسه نیز بشود (منطقی، ۱۳۹۱).

یکی از ابعاد مهم خلاقیت، تخیل و تصویرسازی ذهنی است. می‌توان گفت که خلاقیت در حقیقت شکلی از تخیل کنترل‌شده است که به نوعی ابداع و نوآوری منجر می‌­شود. بنابراین یکی از روش‌های رشد و پرورش خلاقیت، تقویت و پرورش نیروی تخیل و تصور ذهنی است (هارلوک،[۱] ۱۹۸۲). یکی از بهترین راه‌ها در جهت افزایش و گسترش قوای ذهنی کودکان، هنر و کارهای هنری و دستی است. محققان تأکید دارند که هنر اثر بسیاری بر رشد و پرورش کودکان دارد و آموزش هنر سبب هماهنگی در رشد کودک در جنبه‌­های مختلف می­‌شود (گودمن،[۲] ۲۰۱۱). هنر به عنوان نماد خلاقیت خود انواع گوناگونی دارد؛ از هنرهای تجسمی گرفته تا موسیقی، فیلم­سازی و…. در این میان نقاشی به عنوان یکی از انواع معمول و متداول هنر، از جمله مهم‌ترین ابزارهای رشد خلاقیت در کودکان است. چراکه کودکان در اولین تجربه خود از به دست گرفتن قلم، آن را تجربه می­‌کنند. آنها ابتدا با کشیدن خطوط به تدریج کشیدن اشکال و احجام را یاد می­‌گیرند. کودکان با نقاشی کشیدن درک خود از دنیای اطرافشان را بازنمایی می­‌کنند. لازم است دانش‌­آموزان زمانی را در طول روز به کارهای هنری و خلاقانه اختصاص دهند. تورنس معتقد است اگر والدین و مربیان کودکان را در شرایطی قرار دهند که در زمان نقاشی کشیدن مجبور به حل مسأله یا ارائه ایده‌های تازه و جدید شوند، می‌­توان آنها را به گونه­‌ای خلاق­‌تر تربیت کرد. کودکان در نقاشی از قوه تخیل و حافظه خود بسیار استفاده می­‌کنند. نقاشی کودکان باید آزاد و به دور از کلیشه‌ها و موضوعات تکراری باشد.

از دیگر روش­‌های رشد خلاقیت ، مطالعه و خواندن خلاقانه، نوشتن خلاقانه، استفاده از تخیل و ایده­‌پردازی آزاد است. از طرفی آموزش فن‌آوری­‌ها نیز مقوله جدیدی است که در سال‌های اخیر در زمینه آموزش خلاقیت مطرح شده است. لذا در این عصر لازم است فن‌آوری در خدمت آموزش و پرورش و رشد خلاقیت قرار گیرد. برای تربیت کودکان خلاق، باید به علایق و انگیزه‌های آنان توجه داشت و با توجه به رونق بازی­‌های رایانه­‌ای، از بازی‌های رایانه‌ای خلاق بهره برد (چارسکای و رسلر،[۳] ۲۰۱۱).

برای اطلاع از دوره ها با کارشناسان ما در ارتباط باشید

شماره های زیر صفحه

و یا

09363008032

آقای احمدی کارشناس تخصصی این موضوع

ـ خواندن و نوشتن خلاقانه کودکان: به طور مثال ایجاد و نوشتن یک داستان از روی جلد و عنوان کتاب، نوشتن داستانی جدید با قهرمانان داستان فعلی، تهیه یک روزنامه دیواری، تکمیل یک داستان ناتمام، نوشتن فعالیت­‌ها و خاطرات روزانه، نوشتن مطالب درسی به صورت داستان، نوشتن آرزوها و….

ـ انجام کارهای علمی ـ تحقیقاتی توسط کودکان: لازم است برای پرورش خلاقیت در کودکان دبستانی روحیه جستجوگری، کنجکاوی و عمیق دیدن را در آنان برانگیزیم. مثلاً از کودک خود بخواهید تحقیقی از انواع گیاهان موجود در پارک انجام دهد یا موشکی کاغذی بسازد که بیشتر روی هوا بماند. بهتر است به کودکان بیاموزید که تنها به مطالب کتاب­‌های درسی اکتفا نکرده و در مورد مطالب درسی خود به مطالعه، تحقیق و کاوش بپردازند.

ـ درخواست یک نقاشی یا یک اثر هنری خلاق از کودک: از کودک خود بخواهید با هر آنچه در اختیار دارد، اثری خلاقانه خلق کند؛ اثری که تا به حال وجود نداشته است. مثلاً از او بخواهید یک تابلوی هنری با سبزی‌ها و گیاهان موجود در باغچه، سنگ‌ها یا هسته­‌های میوه یا با انواع وسایل نقاشی خود تهیه کند. لازم است که در صورت امکان دیواری را در منزل به کارهای هنری و خلاقانه کودک خود اختصاص دهید. هرگز نباید به کودکان الگو یا مدلی برای نقاشی ارائه داد. باید به کودکان کمک کنیم تا تصویرهای ذهنی جالب و تازه­‌ای متناسب با درک ذهنی خود بکشند و هر گونه که دوست ­دارند، رنگ بزنند.

ـ تهیه و ساخت اشیای مختلف با استفاده از اشیای دورریختنی و بلااستفاده مانند بطری­‌های نوشابه، قطعات چوب و فلز، ظروف یک‌بار مصرف، پارچه، مقواهای رنگی، کاموا، شن و ماسه، خمیر و….

ـ طراحی یک بازی خلاقانه: می­‌توانید از کودک بخواهید یک بازی خلاقانه طراحی کند و قوانینی برای آن ایجاد کند یا از او بخواهید پازل یا یک بازی فکری بسازد.

ـ درخواست یک کار هنری با استفاده از فن‌­آوری‌های جدید: مثلاً تهیه یک کارت‌پستال در محیط برنامه‌­های هنری آنلاین، طراحی و نقاشی در کامپیوتر، طراحی و تهیه یک کتاب و…

کنجکاوی در خلاقیت کودکان

خلاقیت بیش از آنکه ذاتی باشد مهارتی یاد گرفتنی است و والدین می‌توانند آموختن آن را تسهیل کنند. خلاقیت کودکان فواید زیادی برای ذهن، احساسات و حتی سلامت جسمی آن‌ها دارد. به عنوان یک پدر و مادر یا معلّم شما می‌توانید کارهایی را برای پرورش خلاقیت کودکان و آموزش خلاقیت به کودکان خود و حفظ و رشد ذهن خلاق او انجام دهید. در این مقاله درباره‌ی خلاقیت کودکان و راه‌های پرورش آن بیشتر می‌خوانیم.

آیا فرزندتان از شما سوالات زیادی می‌پرسد؟ آیا تا کنون از شما پرسیده است که چرا آسمان بالاست و زمین پایین؟ چرا اسم سگ، سگ است و اسم اسب، اسب؟ چرا دو تا چشم داریم و یک بینی؟ اگر جای چشم و ابرو عوض می‌شد چه می‌شد؟ و اگر به هر یک از سوالات او پاسخ دهید، باز هم سوالات دیگری می‌پرسد؟

بهتر است بدانید که تمام کودکان قبل از دبستان دارای استعداد خلاقیت در عالی ترین حد خود هستند و هنر والدین و معلمان، خاموش کردن و سرکوب کردن این استعداد است!.

بهتر است بدانید کودک خلاق، کودکی است که با جواب های سطحی شما قانع نمی‌شود. تورنس که متخصص خلاقیت کودکان است، بر این اعتقاد است که در سه سالگی خلاقیت بچه ها افزایش می یابد و تا چهار یا چهار و نیم سالگی به اوج خود می‌رسد. اما در پنج سالگی و با ورود به آمادگی ناگهان سقوط می‌کند.

هوش و خلاقیت کودکان

انسان وقتی که متولد می‌شود، قادر است به هر سمت و سویی برود. اگر او را از همان کودکی در هر مسیری قرار دهید، تا پایان آن می‌رود. فرقی نمی‌کند، با قرار دادن او در مسیری که می‌خواهید، می‌توانید از آن یک مدیر، کارگر، دلان بورس، کماندوی ارتش و… بسازید. از آنجایی که انسان موجود اجتماعی هست، تمام تلاش خودش را می‌کند تا با آن محیط سازگار شود تا بتوانند بخشی از آن باشد.

با توجه به مطابی که در قسمت بالا گفته شد، کودک از پس هر کاری بر می‌آید. تنها کاری که باید انجام دهید، قرار دادن او در مسیری که می‌خواهید و حمایت از او است. به این حمایت خیلی دقت کنید، چون اگر این حمایت را حذف کنید، کودک شما از ادامه دادن مسیر منصرف می‌شود و خودش را گمراه می‌کند.

همانطور که می‌دانید، هر کسی که در دنیا به موفقیتی رسیده؛ در کارهای خودش خلاقیت به خرج داده. در اصل با کار کردن بر روی آن ایده خلاقانه توانسته به آن چیزی که انتظار داشته است برسد. مثلاً همین صنعت کامپوترهای خانگی. این که قطعات کامپیوتری به آن بزرگی کوچک شوند، خود انتقلابی در خلاقیت بود. در ادامه به یکسری راهکارهای عملی در رابطه با این که چگونه تفکر خلاقیت کودکان را گسترش دهید، ارائه شده است که می‌تواند خیلی به شما کمک کند تا کودکی خلاق‌تر داشته باشید. البته، این راهکارها فقط مختص به کودکان نیست و ما بزرگسالان هم می‌توانیم از آن‌ها استفاده کنیم. انگار با این راهکارها خودمان را به کودکی می‌بریم و در ایده های کودکانه خود می‌قلتیم. هوش و خلاقیت هم رابطه ای باهم دارند و می توانند روی یکدیگر اثر گذار باشند

1. نقاشی

نقاشی در کودکان یکی از مهمترین سرگرمی های دوران کودکی است. نقاشی کودکان چیزی بی محتوا یا بدون ارزش نیست. بلکه فعالیتی است که دارای ارزش محتوایی بسیار بوده و از جنبه های مختلف هنری، بالینی و آموزشی قابل توجه و بررسی است.

سؤال مهمی که در این بین مطرح می‌شود این است که چه کنیم تا نقاشی کردن، سبب رشد خلاقیت و استعداد کودکان گردد و آن را محدود نسازد؟ به همان میزان که نقاشی می‌­تواند سبب رشد خلاقیت و استعداد هنری کودک گردد، به همان میزان می‌تواند محدود کننده و از بین برنده خلاقیت و استعداد کودکان گردد.

یکی از روش های معمول در آموزش نقاشی به کودکان، روش تکمیلی است. این روش یکی از روش های کاملاً محدود و بسته می‌‌باشد که اگر به طور مداوم از آن استفاده شود منجر به افت خلاقیت کودکان می‌گردد.

روش تکمیلی معمولاً در کتاب های نقاشی و سرگرمی کودکان دیده می‌شود. کتاب هایی که معمولاً کپی کردن را به کودکان می‌آموزند. البته این کتاب ها گاهی برای ابتدای روند آموزش و آشنایی کودک با محرک های مختلف محیطی مناسب است. ولی استفاده زیاد و همیشگی، روح خلاقیت و استعداد هنری کودک را از بین می‌برد.

بهترین روش همان آزاد گذاشتن قوای تخیل کودک است. هر آن چیزی که قدرت ذهن را محدود کند، خلاقیت را نیز محدود می‌کند.

لازم است به خاطر داشته باشید، هرگز در نقاشی کودکان دست نبرید و آن ها را اصلاح نکنید. کودکان را به تقلید و کپی کردن تصاویر وادار نکنید. از نقاشی کودکان ایراد نگیرید و هرگز کودک را به دلیل نقاشی هایش تحقیر یا سرزنش نکنید. برای کارهای هنری کودک و نقاشی های او ارزش قائل شوید و بخش از دیوار اتاقش را به این امر اختصاص دهید.

2. موسیقی

یکی دیگر از مهمترین کارهای افزایش خلاقیت کودکان استفاده از وسایل موسیقی است. موسیقی هایی که از روی برنامه و اصول ساخته شده باشند موجب بروز خلاقیت‌ها در دیگر هنرها می‌شوند.

موسیقی عاملی است که می‌تواند انسان را به شادی، غم و ترس سوق دهد، پس میان هنر، احساسات درونی و خلاقیت انسان‌ها ارتباطی نزدیک وجود دارد و از این دریچه می‌توان برای پرورش شخصیت اخلاقی و اجتماعی کودک یاری جست و با ایجاد اعتماد به نفس شخصیتی قدرتمند را به وی ارائه دهد.

هنگامی که کودک با سازهای اسباب بازی خود صدا تولید می‌کند، آواز می‌خواند و شاد است، در واقع در حال بروز استعدادهای ذاتی خود است. شما با تحسین و تشویق او می‌توانید این ابتکارات را در ذهن او پرورش دهید.

ما می‌توانیم از وسایلی که در منزل داریم مثل کاسه های فلزی و قاشق های فلزی آن ها را در اختیارش قرار دهیم و با تولید صدا احساس خوبی داشته باشد. و یا اسباب بازی های که تولید صدا می‌کند برایش تهیه کنیم تا استعداد موسیقیایی فرزند مان را خلق کنیم.

3. فضای مناسب

منظور از فضا اول ایجاد محیطی برای رشد خلاقیت کودک ما است.

یک مکان امن و راحت برای کثیف کاری کودکان در نظر بگیرید که کودکان بتوانند در آن از هر نوع وسیله ی هنری استفاده کنند. کاغذ و مقوا، مدادشمعی، گچ، مارکر، چسب، برچسب، رنگ انگشتی و گِل رُس در اختیار کودک قرار دهید و اجازه بدهید همه ی خلاقیتش را نشان بدهد.

یک سفره بزرگ برای آن ها پهن کنیم و اجازه بدهیم با خیال راحت نقاشی بکشد یا می‌توانیم گوشه ای از دیوار را برای فرزندمان مقوا بزنیم و اجازه بدهیم فقط در همان محل نقاشی دیواری بکشد.

4. تمام کردن کارهای نیمه کاره

یکی از تمرین های ایجاد تفکر خلاق در کودک این است که از او بخواهید چیزهای نیمه تمام را تمام کند.

برای تقویت خلاقیت کودکان قصه ها را از ابتدا تا انتها شروع به خواندن نکنید و بعد هم کتاب را ببندید.

مثلا داستانی را تا نیمه بخوانید و از کودک بخواهید برای آن یک پایان بسازد.

از کودکان بخواهید که اشیاء و امور نیمه تمام را تکمیل کنند. از کودکان تقاضا کنید تا جملات نا تمام و داستان های نا کامل، تصاویر و نقاشی های نیمه تمام و حتی اشیاء ناقص را کامل نمایند. برای او اسباب بازی هایی بخرید که خودش بتواند آن ها را به یکدیگر متصل کند و با آن ها مدل های مختلف خلق کند.

5. طبیعت گردی

طبیعت حس کنجکاوی و تحرک ذهنی را در کودکان برمی‌انگیزد. طبیعت به رشد خلاقیت کودک کمک کرده و به آن ها این امکان را داده تا از تمام حواس خود استفاده کنند. علاوه بر آن قدرت تمرکز و یادگیری را در کودکان افزایش داده و اختلالات تمرکز را در آن‌ها کاهش می‌دهد.

دنیای طبیعی الهام بخش کودکان برای فکر کردن و سوال کردن و ایجاد ذهن خلاق است. به کودکان خود اجازه دهید اشیا را از نزدیک لمس کرده و با آن ها ارتباط برقرار کنند.

6. آشپزی

آشپزی یکی از راه های تقویت خلاقیت کودکان است.

کودکان در سنین 5 تا 10 سال مشتاق و علاقه مند به آشپزی هستند ولی به تشویق و رهبری والدین خود نیاز دارند. روانشناسان به والدین توصیه می‌کنند هیچ گاه جلوی آشپزی کردن کودکان خود را نگیرید زیرا آشپزی کردن تمام استعدادها و توانایی های کودکان را تقویت و مهارت آنان را در برخورد با مسائل مختلف زندگی افزایش می‌دهد.

اجازه بدهید مواد را با هم ترکیب کنند و یا مواد دیگری را جایگزین کرده و نتیجه را امتحان کنند. مواد اختیاری یک ایده دیگر برای تمرین و گسترش خلاقیت است.

مزایای زیادی در آشپزی با کودکان وجود دارد. کودکان با لمس کردن، مزه کردن، احساس کردن، بوییدن و گوش دادن یاد می‌گیرند. درگیر شدن در آشپزی به کودکان کمک می‌کند تا مهارت های حرکتی، هماهنگی دست، چشم و حتی مفاهیم اولیه ریاضی و علوم را توسعه دهند.

7. طرح پرسش های متحرک

یکی از بهترین روش‌ها برای ایجاد تفکر خلاق در کودکان، طرح «سؤالات محرک» است.

چنین سؤالاتی به کودک کمک می‌کنند تا از زمان و مکان فاصله بگیرد. سؤالاتی که از فرزندتان می‌پرسید، باید متناسب با خصوصیات او باشند.

پرسیدن سوالاتی خلاقانه هم به ما و هم به کودک مان کمک می‌کند.

مثل این سوالات:

• من چطور می‌توانم مادر خوبی باشم؟
• ما چه کارهایی باید انجام دهیم که بتوانیم محیط زیست بهتری داشته باشیم؟
• به نظرت اسب و زرافه چه شباهتی با هم دارند؟

هرکدام از این دست سوالات فرزندان را به فکر کردن وادار می‌کند. لطفاً حوصله داشته باشید و برای فرزندانی که به وجود آورده ایم وقت کافی بگذاریم. گذاشتن وقت کافی و ایجاد سوالات باز هم یکی از راهکارهای تربیت فرزندان خلاق است. این موضوع ذهن کودک را به سمت و سوهای مختلف می‌برد و پنجره‌های جدیدی را نسبت به زندگی باز می‌کند.

8. فرصت ابراز افکار مخالف

کودکان برای اینکه بتوانند به اکتشاف ایده‌ها و انجام کارهای خلاقانه بپردازند، به آزادی عمل احتیاج دارند.

فرصت ابراز «افکار مخالف» را به کودک بدهید. بگذارید با شما مخالفت کنند. برای کودکان خود مانند یک رئیس رفتار نکنید. تشویق‌شان کنید بیش از یک راه‌حل برای مشکل پیدا کنند. زمانی که با موفقیت مشکلی را حل کردند، از آنها بخواهید مجدد آن را با راهی جدید حل کنند سپس بخواهید راه‌حل‌های بیشتری برای حل همان مشکل پیدا کنند.

9. قبول دوستان خیالی

در مراحل رشد کودک بسیار طبیعی و نرمال است که دوستان های خیالی داشته باشد. این دوستان از قوّه تخیل بسیار قوی در کودکان نشان دارد. این کودکان اصولاً رفتار اجتماعی بهتر و هراس اجتماعی کمتری دارند. در همین راستا، می‌توانید هنگامی که فرزند شما در حال بازی با دوستان خیالی خود است در جمع آن ها حضور داشته باشید. تا زمانی که رفتار بد یا اشتباهی از فرزند سر نزده است، او را همراهی کنید. مطمئناً خوب گوش دادن به این داستان‌های کودکانه کاری سخت و دشوار است، اما با خواندن مقاله در باب هنر خوب گوش دادن می‌توانید به راحتی از پس کودک خودتان بر بیایید و اتفاقات خوبی را برای او رقم بزنید.

10. نقش بازی ها

از آنجا که کودک حساس ترین مراحل رشد خلاقیت را در محیط خانه سپری می‌کند، محیط مناسب خانوادگی، شیوه و نگرش‌های صحیح فرزندپروری در رشد و شکوفایی خلاقیت سهم مهمی ایفا می‌کند. برای این که بتوانید خانواده را به راحتی دور هم جمع کنید، نیاز رشد فردی هستید که در مقاله‌ راه‌های افزایش رشد فردی به آن اشاره کردیم.

خانواده باید به موضوع کلیدی نقش بازی در رشد خلاقیت کودکان بسیار توجه داشته باشند.

بازی بهترین شکل فعالیت طبیعی هر کودک محسوب می‌گردد در جریان بازی است که نیروهای ذهنی و جسمی کودک، یعنی: دقت، تخیل، نظم و ترتیب، چالاکی و غیره رشد می‌یابند.

هنگامی که کودکان بازی می‌کنند یاد می‌گیرند از فکرشان استفاده کنند. بازی به کودکان کمک می‌کند که احساس بهتری داشته باشند. یاد می‌گیرند که اعمال و حرکتشان را کنترل کنند.

والدین نباید تعیین کننده ی نوع و شیوه ی بازی باشند. بلکه بهتر است شرایط سالم بازی را فراهم و خود به عنوان همبازی شرکت کنند و اجازه دهند تا با قدرت خلاقیت خود بازی را اداره کند.

با تشویق و تأیید رفتار کودک و فراهم آوردن زمینه های مساعد و تدارک بازی های دلخواه او، قدرت تخیل و خلاقیت کودک را تقویت کنید.

بهترین روانشناسان تهران و بهترین روانشناسان ایران

بهترین روانشناسان کودک و نوجوان تهران و بهترین روانشناسان کودک و نوجوان ایران

ارتباط جهت هماهنگی وقت:

09363008032 – 09106965010

021-77444709

021-22599209 – 021-86129597

 021-86129263

021-22599215

دکتر روانشناس کودک، روانشناس کودک، متخصص روانشناسی کودک، متخصص روانشناسی خانواده، دکتر روانشناس خانواده، دکتر روانشناس نوجوان، روانشناس نوجوان، متخصص روانشناسی نوجوان، فوق تخصص روانشناس کودک و نوجوان، مرکز تخصصی استعدادیابی، بزرگترین مرکز استعدادیابی، بهترین مراکز استعدادیابی ایران، بهترین مرکز استعدادیابی تهران، مرکز تخصصی اوتیسم، مرکز درمانی اوتیسم، بهترین مراکز درمانی اوتیسم، بزرگترین مراکز درمانی اوتیسم، مرکز تخصصی بیش فعالی، بهترین مراکز بیشفعالی ایران، بهترین مراکز درمان بیش فعالی تهران

کلمات کلیدی: دکتر روانشناس کودک، روانشناس کودک، متخصص روانشناسی کودک، متخصص روانشناسی خانواده، دکتر روانشناس خانواده، دکتر روانشناس نوجوان، روانشناس نوجوان، متخصص روانشناسی نوجوان، فوق تخصص روانشناس کودک و نوجوان، دکتر روانشناس سکسولوژی، دکتر روانشناس ترنس سکشوال، روانشناس هموسکشوال، روانشناس تراجنسی، متخصص روانشناسی انگیزشی، متخصص استعدادیابی، مرکز تخصصی استعدادیابی، استعدادیابی تحصیلی، استعدادیابی شغلی، استعدادیابی هنری، استعدادیابی ورزشی، استعداد سنجی، استعداد شناسی، ورود به دانشگاه، سوالات دانشجویی، سوالات جنسی، سوالات روابط جنسی، روانشناس روابط عاطفی، روانشناس ارتباط عاطفی، روانشناس جدایی، روانشناس زوجین، روانشناس اختلالات خلقی، روانشناس وسواس، روانشناس وسواس فکری، روانشناس PTSD، روانشناس بیشفعالی، روانشناس ADHD، روانشناس ADD، روانشناس افسردگی، روانشناس اضطراب، روانشناس پنیک، روانشناس واژنیسم، روانشناس CGL، روانشناس تجاوز به کودک، روانشناس ابیوز، روانشناس اختلالات یادگیری، روانشناس اختلال ریاضی، روانشناس یادگیری، روانشناس کنکور، مشاور کودک، مشاور نوجوان، مشاور خانواده، مشاور اعتیاد، مشاور مشکلات جنسی، مشاور رابطه، مشاور دوست یابی، مشاور اختلالات خلقی، مشاور بیشفعالی، مشاور بیش فعالی، مشاور شغلی، مشاور تحصیلی، مشاور خوب، بهترین مشاور کودک، بهترین مشاور کودک و نوجوان، مرکز تخصصی روانشناسی کودک و نوجوان، مرکز تخصصی مشاوره کودک و نوجوان، مرکز روانشناسی کودک و نوجوان، مرکز مشاوره کودک و نوجوان، مرکز تخصصی روانشناسی نمایش درمانی، مرکز تخصصی مشاوره نمایش درمانی، مرکز تخصصی روانشناسی موسیقی درمانی، مرکز تخصصی مشاوره موسیقی درمانی، مرکز تخصصی روانشناسی ترنس، مرکز تخصصی مشاوره ترنس، مرکز تخصصی روانشناسی تراجنسی، مرکز تخصصی مشاوره تراجنسی، مرکز تخصصی روانشناسی بازی درمانی، مرکز تخصصی مشاوره بازی درمانی، مرکز تخصصی کاردرمانی جسمی-حرکتی، مرکز تخصصی کار درمانی جسمی حرکتی، مرکز تخصصی گفتار درمانی کودک و نوجوان، مرکز تخصصی گفتار درمانی، مرکز تخصصی روانشناسی اختلالات یادگیری، مرکز تخصصی مشاوره اختلالات یادگیری، مرکز تخصصی روانشناسی کودک و نوجوان اوتیسم، مرکز تخصصی مشاوره کودک و نوجوان اوتیسم، مرکز درمانی اوتیسم، مرکز کاردرمانی اوتیسم، مرکز تخصصی گفتار درمانی اوتیسم، روانپزشک تخصصی کودک، روانپزشک تخصصی نوجوان، روانپزشک تخصصی اوتیسم، روانپزشک تخصصی بیشفعالی، روانپزشک تخصصی بیش فعالی، روانپزشک خانواده، روانپزشک اختلالات خلقی، روان پزشک تخصصی کودک، روان پزشک تخصصی نوجوان، روان پزشک تخصصی اوتیسم، روان پزشک تخصصی بیشفعالی، روان پزشک تخصصی بیش فعالی، روان پزشک خانواده، روان پزشک اختلالات خلقی، دکتر متخصص، دکتر متخصص روان، متخصص اعصاب و روان، متخصص مغز و اعصاب، جراح مغز و اعصاب، طراح بازی، طراحی بازی، مرکز تخصصی اعتیاد، مرکز تشخیص اعتیاد، مرکز تخصصی درمان اعتیاد، کد نویسی بازی های دیجیتال، بازی دیجیتالی، بازی موبایل، بازی های موبایل، بازی های دیجیتالی درمانی، اپلیکیشن، طراح اپلیکیشن، استارتاپ، طراح و برنامه نویس استارتاپ، برنامه نویس، گرافیک بازی، گرافیست، گرافیک دیجیتال، طراح و اجرای اینستاگرام، برنامه نویس اینستا، ادمین اینستاگرام، ترک اعتیاد دختران، مرکز تخصصی ترک اعتیاد زنان، مرکز پشتیبانی بعد از ترک اعتیاد زنان، مرکز پشتیبانی ترک اعتیاد، مرکز پیشگیری از آسیب های بعد از ترک اعتیاد، تعریف اعتیاد، روش های ترک اعتیاد، مقالات مرتبط با اعتیاد، ساختارهای درمان اعتیاد، درباره اعتیاد، مقالات اعتیاد، مرکز تخصصی نقشه برداری مغز، درباره نقشه برداری مغز، کاربر نقشه مغز، اهمیت نقشه مغز، مقالات نقشه برداری مغز، نقشه مغز EEG، نقشه مغز QEEG، درمانهای غیر دارویی، اهمیت نوروفیدبک، کاربرد نوروفیدبک، مرکز تخصصی اختلالات یادگیری، حل مشکلات یادگیری کودک، اختلالات ریاضی، مرکز تخصصی اختلالات ریاضی کودکان، آزمونهای روانشناختی، مرجع آزمونهای روانشناسی، مرکز تخصصی آزمون هوش، مرکز تخصصی درمان خودکشی، درباره خودکشی، علت های خودکشی، مقالات خودکشی، پیشگیری از خودکشی، مرکز تخصصی حرکت درمانی، مرکز حسی حرکتی، درباره حرکت درمانی، مزایای حرکت درمانی، مرکز تخصصی رفتار درمانی مهر، درباره رفتار درمانی، اهمیت رفتار درمانی، روش های رفتار درمانی، رفتار درمانی علمی، دکتر رفتاردرمانگر، متخصص رفتاردرمانی، رفتار درمانگر، رفتاردرمانگر، خانه استعدادیابی ایران، مرکز استعدادیابی کودکان، مرکز استعدادیابی بزرگسالان، مرکز سنجش استعدادهای تحصیلی، مرکز استعداد تحصیلی، متخصصان استعدادیابی، روانشناسان استعدادیابی، روش های استعدادیابی، استعدادیابی نوجوان، مقالات استعدادیابی، کاریابی، سرمایه گذاری شغلی، کارآفرینی، دکتر متخصص ام. اس، درمان ام. اس، توانبخشی بیماران ms، مرکز تخصصی پرستار در منزل، خدمات پرستاری در منزل، پرستار خوب، تزریق دارو در منزل، اعزام پرستار، پزشک برای منزل، هوم ویزیت، پزشک در منزل، تیم درمان در منزل، شرکت پرستاری، سرم در منزل، آمپول در منزل، خدمات درمانی در منزل، تهیه دارو های خاص، تامین دارو، مراقبت از بیمار در منزل، مراقت از سالمندان، مراقبت از سالمند در منزل، مراقبین پرستاری در بیمارستان، همراه بیمار در بیمارستان، هوم ویزیت اوتیسم، کار در منزل برای اوتیسم، روانشناس در منزل برای اوتیسم، روانشناس اوتیسم، مرکز درمان اوتیسم، مربی اوتیسم، درمانگر در منزل، پرستار اوتیسم، مرکز تغییر جنسیت، مشاور تغییر جنسیت، روانشناس تغییر جنسیت، تطبیق جنسیت، مرکز تغییر جنسیتی، روانشناس تغییر جنسیتی، تراپیست تغییر جنسیت، تراپیست ترنس، تراپیست جنسی، مرکز جراحی ترنس، مرکز جراحی تغییر جنسی، جراح تغییر جنسیت. تراپیست کودک، تراپیست نوجوان، تراپیست زوج درمانی، تراپیست. سکسولوژیست، سکس تراپیست.

معرفی بهترین دکتر روانشناس کودک و نوجوان در شرق تهران:

هایپر کلینیک روانشناسی کودک، نوجوان و خانواده منشور سلامت مهر؛ با بیش از 15 سال سابقه فعالیت تخصصی در زمینه کودک و نوجوان، همچنین تجهیزات تخصصی به روز و اتاق بازی درمانی، اتاق موسیقی درمانی، اتاق کار درمانی، اتاق نویز درمانی، اتاق ماساژ درمانی، اتاق هنر درمانی، اتاق قصه درمانی، اتاق نمایش درمانی، تجهیزات نوروفیدبک، بیوفیدبک، حرکت درمانی و آب درمانی، همچنین مجهز به نقشه برداری مغز، می تواند با متخصصان برجسته خود، یکی از بهترین معرفی های تخصصی برای هر مراجع با نیاز های حوزه کودک و نوجوان باشد.